1. GİRİŞ
Raf sistemleri; iş yerlerinde ve depolama alanlarında malzemelerin, ürünlerin ve ağır yüklerin güvenli, düzenli ve sistematik bir şekilde istiflenmesi amacıyla kullanılan kritik iş ekipmanlarıdır. Bu ekipmanların güvenli çalışmasının sağlanması, yüksek tonajlı yüklerin düşmesi veya raf çökmesi gibi katastrofik iş kazalarının önlenmesi ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla periyodik test ve kontrollerinin yapılması zorunludur.

YASAL DAYANAK:
Bu kontroller, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 10. ve 11. maddeleri ile İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gereğince hukuki bir yükümlülüktür.

2. RAF SİSTEMLERİ NEDİR?
Raf sistemleri; depolarda dikey ve yatay alan verimliliğini artıran, çelik konstrüksiyon yapıya sahip, paletli veya dökme yükleri taşıyan mekanik istifleme yapılarıdır. Bu ekipmanların düzenli kontrolü sayesinde:
- İş güvenliği artırılır.
- İş kazaları ve raf göçmeleri önlenir.
- Malzeme ve ürün hasarlarının önüne geçilir.
- Depolama alanında verimli ve güvenli çalışma sağlanır.
- 6331 sayılı Kanun uyarınca yasal yükümlülükler eksiksiz yerine getirilir.

3. NEDEN PERİYODİK KONTROL YAPILMALIDIR? (YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER)
Raf sistemlerinin düzenli kontrolü:
- Yönetmelik Uyumu: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gerekliliklerini yerine getirir.
- İşverenin Sorumluluğu (Madde 5 ve 6): İşveren, iş ekipmanının çalışanların sağlık ve güvenliğine zarar vermeyecek şekilde, yapılacak işe uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür.
- Bakım Sürekliliği: Ekipmanın kullanım süresi boyunca yapısal bütünlüğünün korunarak güvenli durumda tutulmasını sağlar.
- Erken Teşhis: Özellikle forklift çarpmalarından kaynaklanan dikme eğilmelerinin, cıvata gevşemelerinin ve zemin hasarlarının önceden tespit edilmesini sağlar.
- İşletme Güvencesi: Beklenmeyen zincirleme raf devrilmelerinin ve iş durmalarının önüne geçerek işletme sürekliliğini artırır.

4. HİZMET KAPSAMIMIZ
Çeşgem Mühendislik tarafından yürürlükteki yönetmeliğin EK-III (Bakım, Onarım ve Periyodik Kontroller ile İlgili Hususlar) maddesine ve TS EN 15635 standardına uygun olarak gerçekleştirilen testler:
- Genel görsel muayene ve ana taşıyıcı konstrüksiyon (dikme, kiriş, diyagonal) kontrolü.
- Kaynak dikişleri, cıvatalar, emniyet pimleri ve zemin ankrajlarının kontrolü.
- Dikmelerdeki kalıcı deformasyonların ve eğilmelerin geometrik ölçümü.
- Kirişlerde (travers) yük altında oluşan sehimlerin standart limitlere göre kontrolü.
- Raf ayak koruyucularının ve bariyerlerin durumunun kontrolü.
- Raf taşıma kapasitesi (yük etiketleri) levhalarının ve uyarı işaretlerinin kontrolü.
- Yeşil, Sarı ve Kırmızı hasar sınırlarının belirlenmesi ve risk sınıflandırması.
- Tespit edilen uygunsuzlukların değerlendirilmesi ve detaylı raporlanması.

5. SİSTEM BİLEŞENLERİ VE KONTROL SIKLIĞI
Yönetmeliğin EK-III maddesi ve TS EN 15635 standardı uyarınca, standartlarda aksi belirtilmediği sürece aşağıda belirtilen depo raf sistemlerinin YILDA EN AZ 1 DEFA periyodik kontrolünün yapılması zorunludur:
- Ayarlanabilir Palet Rafları (Sırt Sırta / Back-to-Back): En yaygın kullanılan, paletli yükleme sistemleri.
- İçine Girilebilir Raflar (Drive-in / Drive-through): Forkliftin raf blokları içine girerek yükleme yaptığı sistemler.
- Konsol Kollu Raflar (Cantilever): Boru, profil gibi uzun ve hacimli malzemelerin istiflendiği sistemler.
- Mezanin (Katlı) Raf Sistemleri: Platformlar yardımıyla dikeyde çok katlı kullanım sağlayan yapılar.
- Hafif ve Ağır Yük Raf Sistemleri: Manuel veya otomatik istifleme yapılan diğer endüstriyel depo rafları.

6. RAPORLAMA VE YÖNETMELİK ESASLARI (MADDE 7)
Yapılan test ve kontroller sonrasında:
- Bakanlık Uyumu: Kontroller sadece Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş, EKİPNET sistemine kayıtlı uzman inşaat veya makine mühendislerince yapılır.
- Standartlara Uygunluk: Sonuçlar TS EN 15635 (Çelik Statik Depolama Sistemleri - Kontrol ve Bakım Esasları) standardına göre değerlendirilir.
- Mevzuata Uygun Rapor: Hasar derecelerini (Yeşil, Sarı, Kırmızı risk bölgeleri) ve yapılması gereken düzeltici/önleyici faaliyetleri içeren Onaylı Periyodik Kontrol Raporu hazırlanır.
- Özel Durum Kontrolleri: Raf sistemlerinin yer değişikliğinde, yeniden montajında, kaza (şiddetli forklift çarpması) veya doğal afet gibi olağanüstü durumlarda periyodik süre beklenmeksizin kontrol tekrarlanır.