ORTAM GÜRÜLTÜ ÖLÇÜMÜ NEDİR ?

Ortam gürültü ölçümü; çalışma alanlarında bulunan gürültü seviyelerinin belirlenmesi, çalışanların sağlığını olumsuz etkileyebilecek gürültü kaynaklarının değerlendirilmesi ve gerekli kontrol önlemlerinin planlanması amacıyla gerçekleştirilen iş hijyeni ölçüm faaliyetidir.

Çalışma ortamındaki yüksek seviyeli gürültü; çalışanlarda işitme kayıplarına, dikkat dağınıklığına, iş kazası risklerinin artmasına, stres ve performans düşüklüğüne neden olabilmektedir. Bu nedenle işverenlerin, çalışanların maruz kaldığı fiziksel risk etmenlerini belirlemesi ve gerekli önleyici faaliyetleri uygulaması yasal bir yükümlülüktür.

YASAL DAYANAK

Ortam gürültü ölçümleri;
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik
- İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizi Yapan Laboratuvarlar Hakkında Yönetmelik
- İlgili TS, EN ve ISO standartları
kapsamında gerçekleştirilmektedir.

İşverenler, çalışma ortamında bulunan fiziksel risk etmenlerini belirlemek, çalışanların maruziyet seviyelerini değerlendirmek ve gerekli iyileştirme çalışmalarını yapmakla yükümlüdür.

ORTAM GÜRÜLTÜ ÖLÇÜMÜNÜN AMACI 

Ortam gürültü ölçümlerinin temel amaçları şunlardır:
- Çalışma alanındaki mevcut gürültü seviyesinin belirlenmesi,
- Gürültü kaynaklarının tespit edilmesi,
- Çalışanların sağlık açısından risk altında olup olmadığının değerlendirilmesi,
- İş sağlığı ve güvenliği açısından gerekli teknik ve organizasyonel önlemlerin belirlenmesi,
- Mevzuatta belirtilen sınır değerlerin kontrol edilmesi,
- İşverenin yasal sorumluluklarının yerine getirilmesine destek olunması

ORTAM GÜRÜLTÜ ÖLÇÜMÜ NASIL YAPILIR

Ölçüm işlemleri, çalışma ortamının özellikleri ve faaliyet alanı dikkate alınarak planlanır.
Ölçüm öncesinde;
- İşyerinin faaliyet konusu,
- Kullanılan makine ve ekipmanlar,
- Çalışma süreleri,
- Gürültü kaynaklarının konumu,
- Çalışanların çalışma bölgeleri
değerlendirilerek uygun ölçüm noktaları belirlenir.

Kalibrasyonu yapılmış hassas ses seviyesi ölçüm cihazları kullanılarak ortam içerisindeki gürültü seviyeleri ölçülür. Ölçümler, çalışma koşullarını temsil edecek şekilde gerçekleştirilir ve elde edilen veriler teknik kriterlere göre değerlendirilerek raporlanır.

ÖLÇÜMLERDE DEĞERLENDİRİLEN PARAMETRELERLE

Ortam gürültü ölçümlerinde genellikle aşağıdaki parametreler değerlendirilir:
- A-ağırlıklı ses basınç seviyesi (dB(A))
- Anlık gürültü seviyeleri
- Eşdeğer sürekli ses seviyesi (LAeq)
- Maksimum ses seviyeleri
- Çalışma alanlarına göre gürültü dağılımı
Bu değerlendirmeler sonucunda çalışma ortamındaki gürültü yükü belirlenerek gerekli iyileştirme önerileri oluşturulur.

GÜRÜLTÜ MARUZİYET SINIR DEĞERLERİ

Çalışanların gürültü maruziyetinin değerlendirilmesinde;
- En yüksek maruziyet eylem değeri: 85 dB(A)
- En düşük maruziyet eylem değeri: 80 dB(A)
- Maruziyet sınır değeri: 87 dB(A)
değerleri esas alınmaktadır.

Değerlendirme yapılırken çalışanların günlük ve haftalık çalışma süreleri, kullanılan kişisel koruyucu donanımlar ve çalışma koşulları birlikte dikkate alınmalıdır.

HANGİ İŞYERLERİNDE GÜRÜLTÜ ÖLÇÜMÜ YAPILMALIDIR ?

Aşağıdaki faaliyet alanlarında ortam gürültü ölçümleri özellikle önem taşımaktadır:
- Metal sanayi işletmeleri,
- Üretim tesisleri,
- Makine imalat sektörü,
- Mobilya ve ahşap sektörleri,
- Tekstil fabrikaları,
- Madencilik faaliyetleri,
- İnşaat sektörü,
- Otomotiv sanayi,
- Kompresör, jeneratör ve motor kullanılan işletmeler,
- Atölye ve bakım alanları.

KULLANILAN ÖLÇÜM CİHAZLARI 

Ölçümlerde kullanılan cihazlar;
- Ses seviyesi ölçerler,
- Kalibrasyon sistemleri
olup cihazların doğrulama ve kalibrasyon işlemleri düzenli olarak yapılmalıdır.

ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE RAPORLAMA

Gerçekleştirilen ölçümler sonucunda elde edilen veriler;
- Mevzuat kriterleri,
- Ölçüm metotları,
- Çalışma koşulları,
- Risk değerlendirme sonuçları
ile birlikte değerlendirilir.

Hazırlanan ölçüm raporunda;
- Ölçüm yapılan alanlar,
- Kullanılan cihaz bilgileri,
- Ölçüm tarihleri,
- Ölçüm sonuçları,
- Değerlendirmeler,
- Teknik öneriler
yer almaktadır.

GÜRÜLTÜ RİSKLERİNE KARŞI ALINABİLECEK ÖNLEMLER

Ölçüm sonuçlarına göre işletmelerde aşağıdaki önlemler uygulanabilir:
- Gürültü kaynağında azaltma çalışmaları,
- Makine bakım ve izolasyon uygulamaları,
- Akustik düzenlemeler,
- Çalışma sürelerinin düzenlenmesi,
- Uygun kişisel koruyucu donanım kullanımı,
- Periyodik sağlık gözetimleri.

ORTAM GÜRÜLTÜ ÖLÇÜMÜNÜN İŞLETMELERE FAYDALARI

Düzenli olarak gerçekleştirilen gürültü ölçümleri;
- Çalışan sağlığının korunmasına,
- Meslek hastalıklarının önlenmesine,
- İş kazası risklerinin azaltılmasına,
- Yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesine,
- Daha güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasına
katkı sağlamaktadır.

SONUÇ

Ortam gürültü ölçümü, iş hijyeni kapsamında çalışanların fiziksel risklerden korunması için yapılması gereken temel değerlendirmelerden biridir. Profesyonel ekipmanlar ve yetkin uzmanlar tarafından gerçekleştirilen ölçümler sayesinde işletmeler, mevcut risklerini belirleyebilir ve gerekli iyileştirme çalışmalarını planlayabilir.Güvenli, sağlıklı ve mevzuata uygun çalışma ortamları oluşturmak için düzenli iş hijyeni ölçümleri büyük önem taşımaktadır.